Khám Phá Hiện Tượng Ảo Thị Màu Sắc Độc Đáo

Ảo thị xoay tít là một hiện tượng thú vị khiến mỗi người quan sát có thể nhìn thấy những sắc độ màu sắc khác nhau mà không ai xác định được lý do chính xác cho hiện tượng này.

Khi người ta tập trung nhìn vào bánh xe màu trắng và đen đang xoay tít trong một thời gian dài, họ có thể thấy xuất hiện những màu sắc thú vị. Điều đáng ngạc nhiên là các cá nhân khác nhau lại báo cáo thấy các màu sắc không giống nhau, trong khi một số người lại không nhận thấy bất kỳ màu nào.

Nhiều người nhìn vào ảo thị này cho rằng họ thấy màu xanh lá cây, nhưng một số khác lại khẳng định nhìn thấy màu vàng, và một số lại thấy màu đỏ. Nguyên nhân giải thích cho hiện tượng này vẫn là một câu hỏi thách thức cho cộng đồng khoa học suốt nhiều thập kỷ.

Bánh xe ảo thị, còn gọi là con quay Benham, được đặt tên theo Charles Benham, một nhà sản xuất đồ chơi Mỹ đã phát minh ra nó vào năm 1895. Công cụ này tạo ra ảo giác màu sắc nhờ sự thay đổi không ngừng của các mẫu hình đen và trắng. Khi bánh xe bắt đầu xoay, những vòng cung màu sắc mang tên màu Fechner sẽ hiện lên tại những khu vực khác nhau trên bánh xe.

Nhận thấy rằng tốc độ quay càng nhanh thì hiệu ứng màu sắc càng trở nên rõ rệt hơn. Thậm chí, chỉ với việc đảo ngược chiều quay của bánh xe cũng có thể làm thay đổi sắc độ màu mà người quan sát nhìn thấy.

Giả thuyết về nguyên nhân mà con người có thể thấy những màu sắc khác nhau là do các cơ quan cảm thụ trong mắt phản ứng với tốc độ khác nhau đối với các màu như đỏ, xanh lá cây và vàng.

Võng mạc mắt người chứa hai loại cảm thụ nhạy cảm với ánh sáng: tế bào hình nón và tế bào hình que. Trong đó, tế bào hình nón giữ vai trò quan trọng trong việc ghi nhận màu sắc và ánh sáng sáng. Có ba loại tế bào hình nón, mỗi loại nhạy cảm nhất với một bước sóng ánh sáng riêng biệt.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Washington đã cho rằng các màu sắc khác nhau được trông thấy khi con quay Benham xoay là kết quả của các thay đổi diễn ra ở võng mạc và những phần khác trong hệ thống thị giác. Ví dụ, các đĩa xoay tít có thể kích hoạt các vùng khác nhau trong võng mạc hoặc những vùng đen và trắng của đĩa có thể kích thích các phần khác nhau của võng mạc. Phản ứng này đã được cho là sản sinh ra sự thay đổi trong hệ thần kinh, từ đó tạo ra những màu sắc mà người quan sát nhận thấy.

Có một giả thuyết khác cho rằng các tế bào hình nón khác nhau trong võng mạc duy trì mức độ hoạt động trong những khoảng thời gian không đồng đều. Điều này có nghĩa là khi bánh xe bắt đầu xoay, những vùng màu trắng sẽ kích hoạt cả ba loại tế bào hình nón, và sau đó những vùng màu đen sẽ khiến chúng ngừng hoạt động. Sự khác biệt này có thể gây ra mất cân bằng trong phản ứng của các loại tế bào hình nón, dẫn đến việc não bộ sản xuất ra những màu sắc khác nhau cho người quan sát.

Dù các giả thuyết này không hoàn toàn lý giải được hiện tượng ảo giác kỳ lạ, nhưng con quay Benham vẫn đang trở thành đối tượng nghiên cứu để hỗ trợ trong việc chẩn đoán các bệnh lý về mắt.