Khám Phá Hành Tinh HD 189733 b: Nơi Gió Lớn và Nhiệt Độ Kỷ Lục

Hành tinh HD 189733 b là một trong những nơi có thời tiết khắc nghiệt nhất trong vũ trụ, với tốc độ gió lên đến 8.700 km/h, theo các nghiên cứu từ các nhà thiên văn học Thụy Sĩ.

Nhóm nghiên cứu tại Đại học Geneva và Bern đã xác định rằng, tốc độ gió trên hành tinh này gấp bảy lần vận tốc âm thanh. Trái ngược với vẻ ngoài tươi sáng mà nó thể hiện, điều kiện thời tiết của HD 189733 b lại vô cùng tàn bạo với những cơn mưa thủy tinh được ví như “hàng nghìn nhát cắt chết người”.

“Hành tinh này thực sự ẩn chứa một thế giới ác mộng mà chưa ai từng trải nghiệm. Nhìn từ xa, nó có màu xanh tươi sáng, nhưng thực tế thì thời tiết tại đây là cực kỳ chết chóc,” đại diện của NASA đã nhận định.

Màu xanh dương của HD 189733 b không phải từ đại dương như trên Trái đất, mà là do bầu khí quyển của nó chứa nhiều đám mây silicat.

Bầu khí quyển HD 189733 b với nhiệt độ đạt 3.000 độ C. (Ảnh: NASA/ESA).

HD 189733 b là một hành tinh khí khổng lồ, lớn hơn sao Mộc, nằm cách chúng ta 63 năm ánh sáng trong chòm sao Vulpecula (cáo nhỏ). Hành tinh này quay quanh ngôi sao mẹ gần gấp 13 lần khoảng cách từ sao Thủy đến Mặt Trời và hoàn thành quỹ đạo chỉ sau 2,2 ngày.

Tiến sĩ Kevin Heng, người đứng đầu nghiên cứu, cho biết phát hiện của họ rất quan trọng, vì họ đã tiến hành quan sát bằng một kính viễn vọng nhỏ 3,6m tại Đài quan sát Nam châu Âu (ESO) ở La Silla, Chile, nhưng vẫn đạt được độ chính xác không thua kém kính viễn vọng không gian Hubble.

Phương pháp mà nhóm nghiên cứu sử dụng là đo tín hiệu natri từ những hành tinh ngoài hệ mặt trời. Khi hành tinh đi ngang qua ngôi sao của nó, cường độ tín hiệu natri sẽ thay đổi. Bằng cách phân tích tín hiệu, các nhà thiên văn có thể ước lượng nhiệt độ của hành tinh.

Họ cũng có thể xác định nhiệt độ khác nhau trong bầu khí quyển, nơi nhiệt độ gần mặt đất giảm từ 3.000 xuống 1.700 độ C.

Để đo sức gió, nhóm nghiên cứu đã ghi nhận sự thay đổi trong tín hiệu natri truyền tới Trái đất, từ đó xác định được rằng gió trên hành tinh này chuyển động theo vòng tuần hoàn với tốc độ siêu nhanh. Kết quả từ kính viễn vọng Hubble cũng đã xác nhận thông tin này.

Bên cạnh đó, nghiên cứu từ các nhà khoa học Thụy Điển cũng mở ra triển vọng mới trong việc khám phá khí quyển của các hành tinh xa xôi mà không cần các thiết bị thiên văn quy mô lớn.

Hành tinh có khí quyển chứa đầy khí hydro sunfua.

Gần đây, kính thiên văn James Webb đã phát hiện ra rằng HD 189733 b có khí quyển chứa hàm lượng hydro sunfua cao, tạo nên mùi như trứng thối.

Các nhà nghiên cứu đã từng hoài nghi về sự hiện diện của hydro sunfua trên các hành tinh khí khổng lồ, vì sao Mộc và sao Thiên Vương cũng chứa loại khí này. Tuy nhiên, hydro sunfua rất hiếm gặp ngoài hệ mặt trời, ngoại trừ một lượng nhỏ trong môi trường liên sao.

Guangwei Fu, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết việc phát hiện hydro sunfua trên HD 189733 b là một cột mốc quan trọng, mở đường cho việc xác định sự hiện diện của phân tử này trên các hành tinh khác và hiểu rõ hơn về sự hình thành của chúng.

Sự có mặt của hydro sunfua là một dấu hiệu cho thấy hành tinh này chứa lưu huỳnh, một nguyên tố rất quan trọng để tạo thành các phân tử phức tạp hơn, và cũng là một yếu tố thiết yếu cho đa số sự sống trên Trái đất.

Mặc dù HD 189733 b khó có khả năng chứa sự sống do điều kiện khắc nghiệt, việc tìm ra khí này ở những hành tinh khác bên ngoài hệ mặt trời có thể gia tăng khả năng tồn tại của những hành tinh tương tự có điều kiện sống tốt hơn.

Các nhà khoa học cũng tin rằng nếu JWST được đặt ở một vị trí khác trong Dải Ngân Hà, nó có thể phát hiện sự sống trên Trái đất.