Khám Phá Những Lợi Ích Bất Ngờ Của Quả Bứa

Quả bứa không phải là loại trái cây phổ biến, thậm chí nhiều người còn chưa từng nghe tới loại quả này. Tuy nhiên, loại quả này lại chứa đựng nhiều lợi ích sức khỏe ấn tượng mà mọi người nên biết.

Quả bứa là gì?

Quả bứa có mùi hương dễ chịu, vị chua, và vỏ chuyển từ màu xanh sang vàng khi chín.

Bứa là một loại quả thuộc họ Garcinia, một họ nhất quán với quả măng cụt nổi danh. Tuy nhiên, bứa lại có hương vị đặc trưng riêng, thường được dùng làm gia vị trong các món ăn như canh chua hoặc cá kho.

Gốc rễ từ miền Nam Ấn Độ và Đông Nam Á, quả bứa hiện có mặt tại một số tỉnh miền Trung Việt Nam. Thời điểm thu hoạch bứa diễn ra từ tháng 6 đến tháng 8 âm lịch hàng năm với giá trung bình khoảng 50.000 đến 70.000 đồng/kg. Thật đáng nói rằng, hầu hết người dân ở các tỉnh khác gần như chưa từng nghe tới quả bứa.

Vỏ quả bứa chứa nhiều phytochemical, bao gồm axit hydroxycitric cùng các hợp chất khác như polyphenol, luteolin, và kaempferol. Cứ khoảng 100 gam vỏ bứa có thể cung cấp 17,2g carbohydrate, 0,5g chất béo, 2,3g protein, 1,24g chất xơ, 15,14mg sắt, 250mg canxi, 10mg axit ascorbic và 18,10mg axit oxalic.

Nhờ vào hàm lượng dinh dưỡng phong phú, quả bứa đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe người tiêu dùng.

Đặc điểm của quả bứa

Tên khoa học của bứa là Garcinia obiongifolia Champ, thường mọc hoang dại ở các tỉnh miền núi và đặc biệt là tại Quảng Ninh. Tuy nhiên, số lượng cây bứa hiện tại chỉ còn lại tại một số vùng hải đảo như Quan Lạn và Ngọc Vừng.

Bứa là cây gỗ lớn, với chiều cao từ 6-7m, có những cây cổ thụ cao tới 10-15m. Thân cây có cành non vuông vức, rủ xuống, còn lá có hình thuẫn, dài, nhẵn bóng với các điểm mờ. Quả bứa có hình dạng giống quả ổi, vỏ dày, vị chua và hương thơm nhẹ.

Quả bứa không chỉ làm tăng thêm gia vị cho mỗi bữa ăn, mà còn rất tốt cho sức khỏe.

Thông thường, quả bứa được thu hoạch từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm, và đang trong mùa thu hoạch tại Quảng Ninh.

Công dụng kỳ diệu của quả bứa

Từ xa xưa, quả bứa đã được coi là một loại cây thuốc quý giá trong việc điều trị nhiều bệnh như: mẩn ngứa, ho ra máu, dị ứng, viêm loét dạ dày, và các vấn đề về tiêu hóa. Những tác dụng này chủ yếu được phát hiện từ vỏ cây bứa, nơi chứa nhiều vitamin C.

Giảm Cholesterol

Quả bứa còn chứa Hydroxycitric Acid, một chất có khả năng làm giảm sự chuyển hóa đường thành chất béo, từ đó giới hạn sự tổng hợp cholesterol xấu trong cơ thể.

Hỗ trợ giảm cân

Các nghiên cứu chỉ ra rằng hợp chất trong vỏ bứa có khả năng làm giảm cảm giác thèm ăn, giúp đốt cháy mỡ thừa hiệu quả. Nhựa cây bứa cũng có tác dụng chữa trị các vết bỏng.

Hơn nữa, quả bứa ức chế enzyme citrate lyase, có vai trò quan trọng trong việc sản xuất mỡ. Điều này giúp giảm mỡ trong máu và hạn chế nguy cơ tăng cân.

Quả bứa sau khi hái về, được sơ chế và phơi khô dùng làm gia vị cho các món ăn.

Cung cấp năng lượng

Quá trình giảm cân thường dẫn đến cảm giác mệt mỏi và cơ bắp mất sức. Tuy nhiên, chiết xuất từ quả bứa có thể cung cấp năng lượng cần thiết để vượt qua những giai đoạn kiệt sức này. Nếu cuộc sống của bạn đang trở nên nhàm chán, có lẽ đã đến lúc làm mới mình!

Tăng cường quá trình trao đổi chất

Mọi thứ có thể làm tăng khả năng đốt cháy calo và giảm cholesterol đều có tác động tích cực đến cơ thể. Nếu bạn muốn tăng cường sự trao đổi chất, việc tiêu thụ quả bứa hàng ngày là một lựa chọn sáng suốt. Điều này sẽ khiến năng lượng tăng lên ngay lập tức và giảm thiểu calo trở thành chất béo.

Chống lại trầm cảm

Các hợp chất hữu cơ trong quả bứa có thể hoạt động như thuốc chống trầm cảm, giúp tăng cường Hormone Serotonin – hormone tạo cảm giác “hạnh phúc” cho cơ thể. Đây là một chuỗi khép kín – việc sử dụng chiết xuất thảo dược, giảm cân, nâng cao tâm trạng và tiếp tục đạt được các mục tiêu cá nhân.

Bứa thường được thu hoạch khi chín, sau đó tách hạt và dùng vỏ để chế biến món ăn hoặc nấu cháo, canh chua.

Ngăn ngừa tiểu đường

Quả bứa có tác dụng giảm cân và cải thiện mức độ chất béo trung tính trong máu, giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 đặc biệt ở người béo phì.

Quả bứa còn có khả năng giảm viêm, cải thiện cân bằng và kiểm soát đường huyết, từ đó làm tăng độ nhạy với insulin. Kết hợp với sự giảm cân tổng thể, loại quả này có thể tác động mạnh mẽ đến những người có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

Ức chế sự phát triển của sỏi thận

Các nghiên cứu tại Đại học Houston chỉ ra rằng HCA có trong quả bứa có thể làm chậm sự tích tụ oxalat và canxi, mở ra hy vọng về việc điều trị sỏi thận cho các bệnh nhân. Điều này thật sự là một phát hiện hứa hẹn.

Gia vị độc đáo trong ẩm thực

Với vị chua nhẹ nhàng, quả bứa thường được dùng để tăng hương vị cho món ăn. Khi chế biến các món như rau muống luộc, cho vỏ bứa vào sẽ tạo thêm độ đậm đà cho món ăn. Điều thú vị là, vỏ bứa có thể phơi khô và bảo quản lâu dài mà không cần đến tủ lạnh—điều này cực kỳ tiện lợi cho người dân trên các hải đảo.

Món canh cá nấu chua sẽ đượm vị hơn khi có thêm 2-3 vỏ bứa.

Vỏ bứa thường được đưa vào nấu cùng các nguyên liệu khác từ đầu để hương vị hòa quyện vào món ăn, tạo nên sự cân bằng hoàn hảo giữa vị chua và độ ngọt tự nhiên.

Có phải quả bứa có tác dụng phụ?

Mặc dù quả bứa mang lại nhiều lợi ích, việc tiêu thụ quá mức có thể dẫn đến những phản ứng không mong muốn như:

Ăn quá nhiều bứa có thể gây buồn nôn và nhức đầu. (Ảnh: Internet).

Cách sử dụng quả bứa

Quả bứa có thể được sử dụng cả phần lõi và vỏ, tạo ra nhiều phương pháp chế biến khác nhau. Vì không chỉ ngon miệng, quả bứa còn có lợi cho sức khỏe, bạn nên kết hợp nó trong chế độ ăn uống một cách hợp lý để bảo đảm cơ thể được cân bằng dinh dưỡng.