Giải Mã Những Đường Kẻ Sọc Trên Mình Ngựa Vằn: Bí Ẩn Cuộc Sống Hoang Dã

Những sọc kẻ trên cơ thể ngựa vằn không chỉ đơn thuần là đặc điểm thẩm mỹ mà còn có chức năng sống còn.

Mới đây, một nghiên cứu từ trường Đại học Queensland, Australia cho thấy rằng đường kẻ sọc trên ngựa vằn có khả năng tạo ra ảo ảnh quang học nhằm bảo vệ chúng khỏi các kẻ thù săn mồi. Nghiên cứu này đã được đăng tải trên tạp chí Zoology, theo như thông báo của BBC.

Trước đây, giới khoa học đã đưa ra giả thuyết rằng sọc ngựa vằn chủ yếu nhằm mục đích truyền tín hiệu xã hội và giúp chúng ngụy trang trong ánh sáng yếu của bình minh hoặc hoàng hôn tại những đồng cỏ rộng lớn.

Ngựa vằn có sọc kẻ đen và trắng xen kẽ. (Ảnh: JGoldizen)

Trong nghiên cứu vừa qua, giáo sư Johannes Zanker tại Đại học London cùng các đồng nghiệp đã phân tích cách thức mà những đường sọc này có thể gây nhầm lẫn cho kẻ săn mồi và các loại ký sinh trùng thông qua việc sử dụng hình ảnh và video.

Kết quả cho thấy, khi ngựa vằn di chuyển, khả năng truyền thông tin sai lệch đến các loài động vật khác cũng như con người tăng lên. Nhiều sinh vật có hệ thần kinh nhạy cảm với chuyển động dễ dàng bị nhầm lẫn, dẫn đến việc đánh giá không chính xác về hướng đi của ngựa vằn. Chẳng hạn, hình ảnh một bánh xe quay theo chiều kim đồng hồ có thể khiến người xem cảm thấy nó đang quay ngược lại khi được thúc đẩy với tốc độ nhanh.

“Các sọc chéo đặc trưng bên hông và các đường sọc mảnh mai trên lưng tạo ra ảo giác cho người quan sát khi ngựa vằn di chuyển, đặc biệt trong những đàn lớn. Điều này làm cho động vật ăn thịt gặp khó khăn trong việc xác định mục tiêu,” tiến sĩ Martin từ Đại học Queensland chia sẻ.

Tiến sĩ cũng nhấn mạnh rằng: “Phát hiện này có ý nghĩa lớn cho việc tìm hiểu các mẫu hình của động vật; nhiều loài sinh vật, chẳng hạn như cá trinh nữ hoặc rắn, cũng sử dụng sắc thái cơ thể để trốn chạy. Con người có thể học hỏi từ điều này để cải tiến cách ngụy trang cho tàu chiến hoặc thiết lập các vị trí chiến lược.”

Các sọc trên thân ngựa vằn giúp điều hòa thân nhiệt.

Không chỉ giúp ngựa vằn tránh khỏi những kẻ săn mồi, các sọc còn đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa nhiệt độ cơ thể.

Bằng cách so sánh thông tin từ 16 địa điểm khác nhau, các nhà nghiên cứu từ Đại học California, Mỹ đã phát hiện ra rằng tính chất hấp thụ và tỏa nhiệt khác nhau giữa các vùng lông sáng và tối đã góp phần tạo nên các sọc trên da ngựa vằn.

Qua những phân tích này, một mối liên hệ rõ ràng đã được xác định giữa nhiệt độ môi trường và hoa văn trên làn da ngựa vằn. Được biết, những cá thể sống tại những khu vực nóng bức thường có nhiều sọc hơn và các sọc này thường tối màu hơn so với các cá thể sinh sống ở khu vực ôn hòa.

Các nhà khoa học lý giải rằng màu sắc khác nhau trên bộ lông giúp tạo ra sự đối lưu không khí cần thiết cho cơ thể ngựa vằn, giúp chúng điều hòa thân nhiệt hiệu quả hơn. Nói một cách đơn giản, những sọc đen và trắng này giống như một chiếc điều hòa không khí tự nhiên trên cơ thể chúng.

Nghiên cứu gần đây còn chỉ ra một công dụng thú vị khác của các sọc đen này. Chúng có vẻ như liên quan đến việc ngăn ngừa sự tấn công của ruồi hút máu.

Đây là một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Đại học Bristol, Anh. Qua một loạt thử nghiệm, họ phát hiện rằng các sọc của ngựa vằn thực sự đóng vai trò như một biện pháp bảo vệ hiệu quả chống lại loài ruồi.

Để kiểm chứng, các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm bằng cách đặt các chiếc chăn có họa tiết khác nhau lên lưng ngựa, cùng lúc ghi lại hành vi của ruồi khi chúng tiếp cận.

Kết quả cho thấy các loài ruồi nói chung, và ruồi hút máu nói riêng, không thích hạ cánh lên các bề mặt có đường sọc màu sắc.

Những họa tiết khác nhau được thử nghiệm trên lưng ngựa. (Ảnh: Journal of Experimental Biology).

Giáo sư Tim Caro từ Đại học Bristol giải thích rằng ruồi thường bị thu hút nhiều bởi các bề mặt tối màu rộng lớn. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của những mảng màu trắng, ruồi trở nên ít có khả năng tiếp xúc hơn.

Điều này đã được kiểm chứng thông qua các thí nghiệm, cho thấy rằng sự tương phản cao giữa các sọc khiến ruồi càng ít muốn hạ cánh lên đó.

Những phát hiện này cho thấy rằng bất kỳ loài động vật nào có ít màu tối hơn trên cơ thể hoặc có sự pha trộn màu sắc sẽ có lợi thế lớn trong việc giảm thiểu rủi ro từ các loài côn trùng và ký sinh trùng.