Khám Phá Nguồn Gốc Của Tám Dòng Họ Lớn Nhất Trung Quốc

Trung Quốc từng có một truyền thống xã hội mẫu hệ mạnh mẽ, điều này có nghĩa là trong quá khứ, trẻ em chỉ biết đến mẹ mà không biết đến cha. Bởi lẽ, những người cùng họ có mối liên hệ huyết thống từ một tổ tiên chung. Nhiều người cho rằng phần lớn các họ hiện nay ở Trung Quốc đều bắt nguồn từ tám dòng họ lớn.

Dòng Họ Cơ

Dòng họ Cơ có nguồn gốc từ một hoàng đế, theo truyền thuyết, hoàng đế này ra đời ở vùng đất ven sông “Cơ”. Vào thời kỳ đầu triều đại Tây Chu, nhà Chu đã thực hiện một cuộc phân chia mạnh mẽ giữa các tiểu quốc chư hầu, với 53 gia tộc thuộc dòng họ Cơ. Tuy nhiên, qua thời gian, con cháu của những gia tộc này thường lấy tên vùng đất được phong hoặc tên tổ phụ của mình làm họ, dẫn đến sự suy giảm số lượng họ Cơ. Đến thời Đường Huyền Tông, họ Cơ đã chuyển sang sử dụng dòng họ Chu để tránh sự nhầm lẫn với hoàng đế Lí Long Cơ (cùng âm nhưng khác chữ).

Dòng họ Cơ hiện nay đã phát triển thành hàng trăm họ như: Chu, Ngô, Trịnh, Lỗ, Ngụy, Dương, Thái, Hàn, Hoắc, Quản, Mao, Tào, Vệ, Tất, Tưởng…

Dòng Họ Khương

Dòng họ Khương bắt nguồn từ Viêm Đế, một trong những nhân vật được coi là “ba hoàng đế” trong lịch sử cổ đại Trung Quốc. Theo truyền thuyết, Viêm Đế được sinh ra ở Khương Thủy, do đó họ Khương có nguồn gốc từ đây. Vào đầu thời kỳ nhà Chu, Khương Tử Nha đã sáng lập ra nước Tề, nhưng sau này, quan hệ với Điền thị đã dẫn đến sự phân tán của dòng họ, một số người đã lấy tên quốc gia làm họ, như họ Tề, trong khi những người khác giữ lại họ Khương.

Đến nay, từ thế hệ đầu tiên của quân vương Tề quốc là Khương Thái Công đã có tổng cộng 102 dòng họ phát triển từ dòng họ Khương, bao gồm 64 họ đơn như Lã, Hứa, Tạ, Kỷ, Khâu, Lô… và 38 họ kép như Thuần Vu, Đông Quách, Cao Đường, Tử Nhã, Ung Môn, Công Ngưu…

Dòng Họ Tự

Truyền thuyết về nguồn gốc của dòng họ Tự khá kì bí. Theo đó, mẹ của Hạ Vũ đã nuốt một hạt đậu và từ đó sinh ra ông. Cha của Hạ Vũ, hay còn gọi là Tự Văn Mệnh, là Cổn, người đã được vua Nghiêu phong tước ở đất Tung Sơn. Các thế hệ sau này đã lấy tên địa phương mà họ được phong để làm họ, ví dụ như Thẩm, Tự, Nhục, Hoàng…

Dòng họ Tự hiện đã phát triển thành nhiều họ khác như: Đậu, Nhất Lộc, Đậu Lăng, Độc, Hạ Hầu, Hầu, Kỷ, Đền, Lâu, Lưu, Cái, Ung Khâu, Úc Ly, Tôn, Ba…

Dòng Họ Doanh

Họ Doanh có từ thời vua Nghiêu vua Thuấn.

Dòng họ Doanh đã bắt đầu từ thời vua Nghiêu vua Thuấn. Theo ghi chép trong “Sử ký” của Tư Mã Thiên, cháu gái của Đế Chuyên Húc là Nữ Tu, một người làm nghề dệt vải, vô tình nuốt phải quả trứng của chim én và sinh ra Bá Nghiệp (hay còn gọi là Cao Dao). Bá Nghiệp sau đó kết hôn với con gái của bộ lạc Thiếu Điển, sinh ra Đại Phí, người mà sau này đã theo Hạ Vũ làm công việc trị thủy, lập nhiều công lao lớn. Được vua nước Hữu Ngu, Diêu Trọng Hoa trọng dụng, ban cho ông vùng đất Doanh, từ đó Bá Ích mang họ Doanh. Qua thời gian, con cháu của ông được phong ở nhiều địa phương khác nhau, lấy tên quốc gia làm họ và hình thành nên một thị tộc lớn mạnh.

Dòng họ Doanh hiện tại đã phát triển thành 14 họ lớn, bao gồm nhiều dòng họ phổ biến như Liêm, Từ, Giang, Tần, Triệu, Lương, Mã, Cát, Cốc, Mậu, Trung, Phí, Cù…

Dòng Họ Quy

Dòng họ Quy có nguồn gốc từ họ Ngu, được phân chia từ thời kỳ của vua Nghiêu. Theo truyền thuyết, khi Thuấn (còn gọi là Ngu Thuấn) vẫn còn là thường dân, ông đã thể hiện được tài năng xuất sắc khiến vua Nghiêu ban cho ông hai con gái, Nga Hoàng và Nữ Anh. Sau này, Đế Thuấn đã chuyển cư đến gần sông Quy (nay là sông Amu Darya) và lấy họ Quy. Một số con cháu của ông vẫn giữ lại họ Quy cho đến ngày hôm nay.

Dòng họ Quy đã phát triển thành những họ lớn ở Trung Quốc như: Tiết, Trần, Hồ, Viên, Điền, Tề, Vương, Tôn…

Dòng Họ Cật

Dòng họ Cật được cho là có nguồn gốc từ thời Hiên Viên hoàng đế, một trong những người đầu tiên nắm giữ quyền lực. Người đầu tiên được ban họ này là Bá Thúc, một trong số 25 hoàng tử của vua. Theo ghi chép từ cuốn “Quốc ngữ”, hoàng đế đã ban họ cho 14 trong số 25 người con của mình, trong đó có những dòng họ như Cơ, Tây, Kì, Kỉ, Đằng, Châm, Nhiệm, Tuân, Hi, Cật, Huyên, Y…

Dòng họ Cật hiện đã phát triển thành rất nhiều họ khác như: Cát, Ung, Yến, Ngạc, Mật, Tu, Khám, Nghiêm, Quang, Dương, Khổng, Doãn, Thái, Lỗ, Duẫn, Đoạn, Đôn, Bức, Chất, Tuy…

Dòng Họ Nhậm

Những ghi chép trong cuốn “Tả thị xuân thu” cho biết dòng họ Nhậm là hậu duệ của họ Hi, và có thể coi là con cháu của vua trong truyền thuyết Trung Quốc.

Dòng họ Nhậm đã phát triển thành nhiều dòng họ khác, bao gồm: Nhâm, Hề, Kê, Tiết, Thư, Trọng, Tổ, Tạ, Xạ, Chung, Tu, Chương, Lã, Tất, Lạc…

Dòng Họ Diêu

Dòng họ Diêu có nguồn gốc từ thời vua Ngu Thuấn, một trong ngũ đế thượng cổ của Trung Quốc. Theo ghi chép trong cuốn “Thông chí – Thị tộc lược”, họ Diêu cũng là họ của vua Thuấn, vì ông được sinh ra ở một gò đất Diêu, đã tạo nên tên gọi này. Con cháu của ông cũng lấy Diêu làm họ. Hiện tại, họ Diêu chủ yếu phân bố tại bốn khu vực lớn như Triết Giang, An Huy, Quảng Đông và Giang Tô.