Sao La: Phát Hiện Đáng Kinh Ngạc Sau 15 Năm Vắng Mặt Tại Việt Nam

Mới đây, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận sự xuất hiện của sao la – một loài động vật quý hiếm tưởng chừng như đã biến mất khỏi Việt Nam suốt 15 năm qua. Hình ảnh của một cá thể sao la đang di chuyển bên bờ suối trong một khu vực hẻo lánh của dãy núi Trường Sơn đã được máy bẫy ảnh ghi lại.

>>> Được thành lập để bảo vệ sao la tại Thừa Thiên Huế

Hình ảnh một cá thể sao la đang di chuyển dọc con suối một thung lũng tại khu vực hẻo lánh của dãy núi Trung Trường Sơn của Việt Nam được bẫy ảnh đã chụp lại trong tối ngày 7/9 vừa qua

Vào ngày 13 tháng 11, Quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên (WWF) tại Việt Nam đã xác nhận sự phát hiện này, mở ra hi vọng mới cho việc bảo tồn loài thú đặc biệt này trong khu bảo tồn tại tỉnh Quảng Nam.

Sao la (Pseudoryx nghetinhensis) được biết đến như một trong những loài động vật quý hiếm nhất thế giới, đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Loài này còn được gọi là kỳ lân châu Á do sự hiếm hoi của nó, và đã được công nhận lần đầu tiên vào năm 1992.

Vào tối ngày 7 tháng 9, bẫy ảnh đã ghi lại hình ảnh cá thể sao la di chuyển dọc theo con suối trong thung lũng thuộc dãy núi Trường Sơn, một vùng đất hẻo lánh và ít người biết đến.

“Đây là những bức ảnh ghi lại một trong những loài động vật hoang dã quan trọng nhất châu Á, có thể là của cả thế giới trong vòng một thập kỷ qua” – ông William Robichaud, Điều phối viên Nhóm bảo tồn sao la thuộc Ủy ban bảo tồn loài của Liên minh quốc tế bảo tồn thiên nhiên (IUCN) chia sẻ.

Con sao la còn sống đầu tiên được bắt giữ vào năm 1996 tại Lào. Một vài cá thể khác được bắt giữ những năm sau đó. Đáng tiếc rằng, loài sao la tỏ ra không thích nghi nổi với điều kiện nuôi nhốt, tất cả những cá thể kể trên đều bị chết.

Loài sao la được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1992 bởi nhóm các nhà khoa học thuộc Bộ Lâm nghiệp Việt Nam cũ (nay là Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) và WWF khi họ nghiên cứu sức sống đa dạng sinh học trong rừng tại Vườn Quốc gia Vũ Quang, gần biên giới Việt – Lào.

Họ đã phát hiện một hộp sọ với cặp sừng độc đáo trong tay một thợ săn. Đây được xem là phát hiện của một loài động vật có vú lớn lần đầu tiên trong vòng 50 năm qua và là một trong những khám phá vĩ đại nhất trong thế kỷ 20.

Trải qua hơn 20 năm, kiến thức về sinh thái và hành vi của sao la vẫn còn hạn chế. Việc nắm bắt và quan sát loài động vật bí ẩn này là rất khó khăn, dẫn đến việc không thể đưa ra ước lượng chính xác về số lượng cá thể còn lại. Số lượng ước tính có thể chỉ còn khoảng 200 hoặc thậm chí chỉ còn vài chục cá thể sống trong các khu rừng rậm dọc biên giới Việt – Lào.

Sao la còn được gọi là kỳ lân châu Á bởi nó hiếm khi được nhìn thấy và được nhận diện sau khi được phát hiện vào năm 1992.

Lần cuối cùng cá thể sao la được ghi nhận ở Lào là vào năm 2010. Một cá thể đã bị bắt giữ tại tỉnh Bolikhamsay, nhưng đáng tiếc là nó đã chết sau đó. Trước đó, lần cuối cùng sao la được ghi nhận trong tự nhiên ở Bolikhamsay cũng diễn ra vào năm 1999 thông qua bẫy ảnh.

Tại Việt Nam, cá thể sao la sau cùng được nhìn thấy trong tự nhiên là vào năm 1998.

Loài sao la thuộc nhóm thú sừng rỗng, trông tương tự như linh dương với hai cặp sừng song song, nhọn dần về phía đầu và có thể dài tới 50cm.

Sao la không chỉ là biểu tượng của sự đa dạng sinh học tại dãy Trường Sơn mà còn là một phần quan trọng trong hệ sinh thái của khu vực này. Cùng với sự phát hiện của sao la, hai loài khác là Mang lớn và Mang Trường Sơn cũng đã được phát hiện trong những khu rừng Trường Sơn vào các năm 1994 và 1997.