Mạch Môn: Thảo Dược Tự Nhiên Giúp Tăng Cường Sức Khỏe

Mạch môn, một loại củ quen thuộc trong y học cổ truyền, đã gây chú ý với nhiều người nhờ vào tác dụng tích cực của nó đối với sức khỏe.

Cây mạch môn là một loại thảo dược thân thảo, cao từ 10-40cm, thường có màu xanh và mọc hoang bên cạnh việc được trồng ở nhiều nơi tại Việt Nam để thu hoạch củ dùng trong y học. Củ mạch môn có bề ngoài tròn, với vỏ màu trắng vàng và hai đầu dẹt. Loại củ này thường được thu hoạch khi cây đạt độ tuổi từ 2 – 3 năm, vào khoảng tháng 6, sau đó được phơi khô để sử dụng.

Loài cây này được trồng ở Việt Nam để lấy củ dùng làm thuốc.

Các tài liệu cổ ghi nhận rằng mạch môn có vị ngọt, hơi đắng và tính mát, quy kinh tâm, phế, vị, được sử dụng trong nhiều bài thuốc truyền thống nhằm giảm triệu chứng ho, táo bón, và ho ra máu. Bên cạnh những công dụng này, loại củ này còn có nhiều lợi ích khác mà có thể ít người biết đến:

1. Tăng cường khả năng chống ung thư

Các nghiên cứu y học hiện đại gần đây đã phát hiện ra mạch môn có khả năng chống lại bệnh ung thư. Năm 2023, một nghiên cứu chỉ ra rằng các chiết xuất từ thảo dược này như ruscogenin – 1 – O – β – d – fucopyranoside (DT-13) và ophiopogonin B, D có tác dụng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư bằng cách ngăn chặn chu kỳ tế bào và kích hoạt quá trình apoptosis, làm giảm sự di căn và hình thành mạch máu mới.

Thêm vào đó, trong một nghiên cứu năm 2020, một saponin có tên là ruscogenin từ rễ mạch môn đã được chứng minh là có khả năng giảm tỷ lệ sống của các tế bào ung thư tuyến tụy trong môi trường ống nghiệm.

2. Hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Mạch môn có khả năng làm giảm tốc độ xơ hóa thận ở những người mắc bệnh tiểu đường.

Nghiên cứu từ Đại học Y học cổ truyền Thượng Hải đã chứng minh rằng mạch môn có khả năng làm giảm đường huyết hiệu quả. Loại thảo dược này hỗ trợ phục hồi chức năng của tuyến tụy và làm giảm độ nhạy insulin, từ đó giúp hạ thấp mức đường huyết. Bên cạnh đó, nó còn giúp giảm triglyceride và cholesterol xấu, góp phần ngăn ngừa các biến chứng tim mạch cho bệnh nhân tiểu đường.

3. Tăng cường chức năng thận

Bên cạnh việc kiểm soát đường huyết, mạch môn còn giúp làm giảm tốc độ xơ hóa thận ở những người mắc bệnh tiểu đường, nhờ đó ngăn ngừa các biến chứng liên quan đến thận.

Một nghiên cứu cho thấy Ophiopogonin D, thành phần chính có trong mạch môn, có tác dụng cải thiện chức năng thận, được chứng minh bằng sự gia tăng độ thanh thải albumin và creatinin huyết thanh, cũng như làm giảm nồng độ creatinin, nitơ urê máu, TGF-β1 và hiện tượng phì đại thận trên chuột mắc bệnh thận do tiểu đường.

Mặc dù mạch môn là một thảo dược quý giá, bạn vẫn nên tham khảo ý kiến của chuyên gia trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.